دستگاه‌ها و ابزارهای بادی از دیرباز در صنایع سنگین و مادر، معادن، راه‌سازی، ذوب فلزات، مونتاژ و نصب قطعات ماشین‌آلات و اتومبیل و ماشین‌آلات و ابزارهای صنایع چوب و… استفاده می‌شده است.

مزیت عمده‌ی ابزارهای برقی در دسترس بودن الکتریسیته در اکثر مکان‌ها و قابلیت استفاده در موقعیت‌های مختلف کاری است. در حالی که فراهم آوردن هوای فشرده به عنوان نیروی محرکه ابزار بادی در اکثر موارد نیاز به یک محل ثابت (مانند یک کارگاه) دارد.

موضوع اصلی این است که اگر بتوان امکان استفاده از هوای فشرده را در محل کار فراهم کرد، دیگر ابزار برقی قابل رقابت با ابزار بادی نخواهد بود. دلایل متعددی برای مزیت ابزار بادی موجود است از قبیل صرف انرژی کمتر، استهلاک ناچیز، هزینه تعمیر پایین‌تر و نگهداری ساده‌تر و ایمنی بالاتر. برای کارخانجات و صنایع سنگین و نیمه سنگین همین دلایل جهت برگزیدن ابزار بادی کافی خواهد بود. با توسعه‌ی صنعت و تمایل به استفاده اقتصادی‌تر از انرژی، الگوی مصرف نیز در حال تغییر می‌باشد. ویژگی‌های این مورد خاص و نتایج اثر بخش آن در بلندمدت دایره‌ی مصرف‌کنندگان ابزار بادی را وسعت بخشیده است.

یک سیستم ساده‌ی استفاده از ابزار بادی با هوای فشرده شامل موارد ذیل می‌باشد:

دستگاه کمپرسور (مولد هوای فشرده و ذخیره‌کننده‌ی‌ آن):

کمپرسور دستگاهی است که تأمین‌کننده‌ی هوای فشرده‌ی مورد نیاز ابزار بادی است و دارای انواع مختلف و حجم‌های متفاوت است. (در این مقاله عملکرد کلی کمپرسور مدنظر بوده و از توضیح جزییات فرایند فشرده‌سازی هوا صرف‌نظر شده است.) نکته حائز اهمیت این دستگاه حجم آن است، برای داشتن حجمی مناسبی از هوای فشرده، گنجایش مخزن متناسب با میزان مصرف انتخاب می‌شود. کمپرسورهایی که با میزان کار ابزار بادی تطابق ندارند، موجب فشار دائمی به قسمت موتور، استهلاک آن و اتلاف انرژی خواهند شد. رطوبت موجود در هوا هنگام ذخیره آن معمولاً وارد مخزن می‌شود، این رطوبت به صورت دوره‌ای نیاز به تخلیه از طریق پیچ تخلیه در زیر مخزن کمپرسور دارد.

لوله فلزی یا شیلنگ ویژه‌ی انتقال هوای فشرده:

لوله‌ها و اتصالات به توجه زیادی نیاز دارند چون اغلب افت فشار و نشتی هنگام انتقال هوای فشرده اتفاق می‌افتد. انتخاب قطر و طول این وسیله به گونه‌ای باید باشد که میزان افت فشار به حداقل برسد. به طور کلی باید از شیلنگ‌های کوتاه‌تر از ۸ متر برای مصــارف عمومی استفاده کرد. برای فواصل بیشتر لازم است تا لوله‌کشی با لوله‌های فلزی انجام شود. اتصال بین لوله‌ها و شیلنگ‌ها با قطعات کوچکی به نام (کوبلینگ و فیتینگ) انجام می‌شود. عملکرد مطلوب این اتصالات بسیار حائز اهمیت است.

واحد مراقبت ابزار بادی :

وجود این دستگاه در یک سیستم بادی ضروری است. یک واحد مراقبت کامل معمولاً دارای ۳ بخش است ولی واحد مراقبت‌های ۲ بخشی (فشارشکن، فیلتر رطوبت‌گیر) و تکی هم در بازار موجود است. از واحد مراقبت ۲ بخشی معمولاً برای ماشین‌آلات و ابزارآلاتی که نیاز به روغن ندارند، بهره گرفته می‌شود. واحد مراقبت از اجزای زیر تشکیل شده است:

  1. فیلتر رطوبت:

هوای ارسال شده از کمپرسور همواره دارای رطوبت است. و رطوبت بزرگ‌ترین دشمن ابزار بادی است. فیلتر رطوبت از انتقال آب همراه با هوا به درون ابزار بادی جلوگیری می‌کند. همواره مخزن فیلتر رطوبت را تخلیه نمایید.

  1. واحد فشارشکن:

هوای فشرده خروجی از دستگاه کمپرسور قبل از ورود به ابزار بادی باید دارای فشار معینی باشد. تنظیم حجم ورودی این هوای فشرده بر عهده فشارشکن است. ابزارهای بادی با فشار هوای PSI90 بالاترین راندمان را خواهند داشت.

  1. واحد روغن:

وظیفه‌ی این بخش تزریق روغن درون ابزار بادی است. وجود روغن به عنوان روان کننده‌ی حرکت، عامل کاهش خوردگی و کم شدن اصطکاک بین قطعات ابزار و ماشین‌های مکانیکی ضرورت دارد. ابزارآلات بادی بدون وجود روان کننده‌ی روغن به سرعت دچار فرسودگی و خرابی خواهند شد. روش روغن‌کاری در این سیستم به این صورت است که روغن در مخزن مخصوص ریخته می‌شود و حرکت هوای فشرده در لوله‌ی بالای مخزن باعث حمل روغن به صورت مداوم به داخل دستگاه می‌شود.

ماشین‌ها و ابزارهای بادی :

ماشین‌ها و ابزارهای هوای فشرده دارای تنوع کاربردی زیادی هستند. باید توجه داشت که نوع، اندازه، قدرت و سرعت ابزار با ویژگی‌های مورد نیاز در محل کار مصرف‌کننده متناسب باشد. عمده‌ترین ابزارهای بادی عبارت‌اند از: بکس بادی، پیچ‌گوشتی بادی، دریل، پرچ‌کن، فرز انگشتی، مهره پرچ‌کن، منگنه بادی، کف ساب، مینی کف ساب، اره، پانچ، چکش‌های مختلف، پسیتوله های رنگ‌پاش و بادپاش، سمباده‌های مختلف، چسب زن، گریس پمپ و….

ابزارهای بادی همواره باید عاری از رطوبت، گرد و خاک و دور از گرما و تابش مستقیم آفتاب نگهداری شود. رطوبت باعث آسیب دیدن و زنگ‌زدگی قطعات داخلی ابزار شده و در نهایت عمر ابزار را کاهـــــــــــش می‌دهد. گردوغبار نیز با ایجاد اختلال و مزاحمت در حرکت قطعات مکانیکی از راندمان دستگاه می‌کاهد. گرما و تابش مستقیم آفتاب روان شدن روغن را سبب می‌شود و در نتیجه خروج روغن از لابه‌لای قطعات تسهیل شده و حرکت قطعات مکانیکی ابزار بادی بدون روان کننده باعث بروز صدمات جدی به ابزار می‌شود. بهترین روش استفاده از دستگاه این است که به روغن تزریق شده از قسمت واحد مراقبت اکتفا نکرده و قبل از شروع کار چند قطره روغن از محل ورود هوای فشرده به داخل دستگاه ریخته می‌شود.

گرچه همه‌ی ابزارهای بادی باید عاری از رطوبت باشند ولی استثنا برای روغن‌کاری ابزار بادی وجود دارد (تعداد بسیار کمی از ماشین‌آلات و ابزارهای بادی هستند که بدون روغن (Oil Free) کار می‌کنند) این مورد خاص هنگام تهیه و خرید ابزار مدنظر قرار گیرد.

در مجموع ممانعت از انتقال رطوبت به داخل ابزار بادی و نیز روغن‌کاری منظم ابزار، عمر مفید و راندمان آن را بصورت قابل ملاحظه‌ای افزایش می‌دهد. ابزار بادی در دوره‌های زمانی مشخص یا پس از کارکردهای طولانی نیاز به سرویس معمولی دارد.

ابزار بادی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

چهار + یازده =